Thứ năm, 24/04/2014 - 10 giờ 14
Liên kết website
 
Kinh tế  
TIẾN SĨ PHẠM TRUNG NGHĨA, PHÓ VIỆN TRƯỞNG VIỆN LÚA ĐBSCL:
Chọn tạo giống lúa hướng đến thích ứng với biến đổi khí hậu
Thứ sáu, 16/09/2011 07 giờ 54 GMT+0

Trong điều kiện khí hậu, môi trường ngày càng khắc nghiệt, công tác nghiên cứu, chọn tạo giống lúa nhằm nâng cao giá trị hạt gạo, phục vụ sản xuất được đặt ra hàng đầu. Xoay quanh vấn đề này, Tiến sĩ Phạm Trung Nghĩa, Phó Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL, cho biết:

- Sản xuất lúa ở vùng ĐBSCL đang phải đối diện với những khó khăn ban đầu do biến đổi khí hậu gây ra như: hiện tượng nhiễm mặn lan rộng, kéo dài và khô hạn cục bộ. Mặc dù t́nh h́nh trên chưa ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất lúa vùng ĐBSCL nhưng mức độ thiệt hại đang có chiều hướng tăng lên. Do đó, công tác nghiên cứu, chọn tạo giống lúa đang tập trung nhiều vào đặc tính chống chịu mặn, hạn cho giống lúa cao sản. Bên cạnh đó, Viện Lúa ĐBSCL hiện đang tập trung vào 2 mục tiêu nghiên cứu chọn tạo chính cho vùng phù sa nước ngọt, thâm canh là: (1) Chọn tạo giống lúa ngắn ngày (80-90 ngày), kháng sâu bệnh, phẩm chất gạo tốt, thích nghi cho canh tác các vùng trồng 3 vụ lúa/năm. Một vài giống lúa triển vọng ngắn ngày mới (OM11211, OM10424, OM10434, OM6904,...) đang được khảo nghiệm tại các tỉnh ĐBSCL. (2) Chọn tạo các giống lúa theo hướng tăng trần năng suất (đạt 10-12 tấn/ha), thời gian sinh trưởng từ 95-105 ngày, kháng sâu bệnh, phẩm chất gạo tốt, thích nghi cho vùng 2 vụ lúa/ năm. Với xu hướng tăng trần năng suất, công tác nghiên cứu, chọn tạo giống lúa mới từ các tổ hợp lai giống lúa dạng h́nh indica với giống lúa japonica đang được tập trung thực hiện. Nhiều ḍng lúa triển vọng từ các tổ hợp lai indica x japonica với thân rạ to, cứng cây, đẻ nhánh khá, bông to chùm, tiềm năng năng suất cao đang được quan sát tại Viện Lúa ĐBSCL.

* Xu hướng nghiên cứu, chọn tạo và khuyến cáo các giống lúa phù hợp trong t́nh h́nh hiện nay được Viện tiến hành ra sao, thưa Tiến sĩ?

- Mục tiêu chọn tạo ra được các giống lúa chống chịu mặn ở mức độ từ 4-6‰ muối là rất cần thiết nhằm bảo đảm sản lượng lúa vùng ĐBSCL. Các nghiên cứu của Viện Lúa cho thấy, các giống lúa cao sản bị chết trên 80% số cây khi bị nhiễm mặn ở mức 4-6‰ trong ṿng 1 tháng ở giai đoạn mạ, và giảm trên 60% năng suất khi bị mặn liên tục từ ngày thứ 55 sau khi gieo đến trổ. Thực tế, trong sản xuất lúa ở các vùng nhiễm mặn ĐBSCL, người dân vẫn c̣n đang canh tác diện rộng một số giống lúa cao sản chịu mặn cũ, phẩm chất gạo xấu (OM576, OM1490, AS996,...). Một số giống lúa mới phóng thích gần đây như: OM6976, OM8923, OM4900, OM5451, OM5464, OM5629 có tính chịu mặn từ 3-4‰ muối, phẩm chất gạo khá tốt và có tiềm năng năng suất cao. Một số ḍng lúa chịu mặn mới như: OM7347, OM9915, OM9921 và OM9916 có tính chịu mặn khá tốt, gạo có mùi thơm đậm, cơm ngon, đang được khảo nghiệm và nhân rộng tại một số trung tâm giống các tỉnh như: Cà Mau, Sóc Trăng, Kiên Giang, Bến Tre và Trà Vinh. Về giống lúa chịu hạn, hiện có 2 giống lúa mới có tính chịu hạn khá, thích hợp cho vùng ĐBSCL đă được phóng thích vào sản xuất là OM5464 và OM6162. Do tính chất hạn ở ĐBSCL chỉ là những đợt hạn ngắn khoảng 5-14 ngày nên việc chọn tạo giống theo hướng chọn giống lúa thích nghi với điều kiện đất khô ráo, tưới nước tiết kiệm nhưng vẫn cho năng suất cao. Riêng xu thế chọn giống lúa có phẩm chất gạo cao, Viện cũng đă tạo ra được một số giống lúa thơm, gạo thon dài trên 7mm như: OM4900, OM6162, OM7347, OM9915, OM9921,...

* Thực tế, có một số giống lúa chất lượng cao nhưng vẫn chưa được người tiêu dùng biết đến, chấp nhận. Theo Tiến sĩ nguyên nhân do đâu? Viện có chiến lược ǵ để phát triển giống lúa chất lượng cao?

- Có vài lư do chính sau: Thứ nhất, giống lúa chất lượng cao thường hay bị nhiễm một hoặc vài loại sâu bệnh, thuộc nhóm giống có thời gian sinh trưởng từ 95-105 ngày. Đây là khuyết điểm cho nhóm lúa chất lượng cao khi so sánh với các giống lúa cao sản, ngắn ngày, chất lượng gạo thấp như IR50404, OM4218,... nên nông dân c̣n e dè trong sử dụng giống lúa này. Thứ hai, chúng ta vẫn chưa có nhiều vùng sản xuất lúa cho một giống lúa chất lượng cao nào đủ lớn để các doanh nghiệp thu mua, chế biến và h́nh thành thương hiệu. Một vùng sản xuất lúa canh tác hàng chục giống lúa khác nhau thường dẫn đến t́nh trạng bị trộn lẫn nhiều loại giống lúa khác nhau, làm giảm giá trị hạt gạo. Thứ ba, hạt gạo chất lượng thấp như: IR50404, OM576... hiện nay có thị trường thu mua nhiều hơn so với hạt gạo của giống lúa chất lượng cao, đôi khi giá mua giữa 2 loại gạo này không khác biệt. Do đó, ngoài biện pháp chọn tạo ra các giống lúa chất lượng cao, kháng sâu bệnh tốt hơn, th́ việc quy hoạch sản xuất và t́m thị trường tiêu thụ nhằm đảm bảo giá trị kinh tế của hạt gạo chất lượng cao là cần thiết.

Để các chương tŕnh phát triển giống lúa chất lượng cao có thể đưa vào sản xuất lúa trong điều kiện môi trường, khí hậu ngày càng khốc liệt, th́ mục tiêu chọn tạo giống lúa chất lượng cao phải được kết hợp với mục tiêu chọn tạo giống lúa cho điều kiện canh tác bất lợi như: chống chịu mặn, hạn, ngập tạm thời... Viện Lúa ĐBSCL cũng đang tiếp tục thực hiện các đề tài nghiên cứu chọn tạo giống lúa chất lượng cao. Mục tiêu chất lượng gạo của các đề tài chọn giống lúa chất lượng hiện nay là phải đạt tiêu chuẩn hạt gạo của giống Jasmine85 (thơm, hạt gạo thon dài, trong, ít bạc bụng, cơm dẽo mềm). Hướng phấn đấu trong tương lai là chất lượng hạt gạo phải đạt tiêu chuẩn chất lượng của giống lúa Basmati- một giống lúa nổi tiếng ở các vùng sản xuất lúa của Pakistan và Ấn Độ có mùi thơm đậm, gạo thon dài, mềm dẻo và ngon.

* Theo Tiến sĩ, để nâng cao hơn nữa giá trị kinh tế của hạt gạo th́ cần phải quan tâm đến vấn đề ǵ trong sản xuất?

- Theo tôi, vấn đề cần quan tâm trước hết là việc sử dụng giống lúa xác nhận trong nông dân hiện nay chỉ khoảng 20-40%, c̣n lại là hạt lúa tự để lại từ ruộng sản xuất để làm giống cho vụ sau, nên cần nâng cao hơn nữa số lượng hạt giống xác nhận được sử dụng trong nông dân. Để làm tốt khâu này, mạng lưới đánh giá và nhân giống lúa các cấp giữa cơ quan tạo giống (viện/ trường đại học) với các trung tâm giống các tỉnh, công ty giống cần phải được liên kết, tổ chức lại chặt chẽ hơn. Cơ quan tạo giống cần nắm bắt được nhu cầu giống lúa, số lượng cần cho từng năm, để có kế hoạch nhân giống lúa siêu nguyên chủng, nguyên chủng cung cấp đủ cho các tỉnh. Trung tâm giống, trung tâm khuyến nông các tỉnh cần tăng cường công tác nhân giống lúa cấp nguyên chủng, xác nhận và đẩy mạnh xă hội hóa công tác giống. Đồng thời thực hiện tốt mạng lưới nhân giống lúa các cấp, để cung cấp đủ số lượng giống xác nhận cho nông dân sử dụng lên trên 80% diện tích canh tác lúa. Cần đẩy mạnh hơn nữa việc quy hoạch và thực hiện các vùng sản xuất lúa cho từng giống lúa chất lượng cao. Gần đây, một số tỉnh thực hiện rất tốt mô h́nh “Nông hộ nhỏ, cánh đồng lớn” giúp quy hoạch lại ruộng đất, cơ giới hóa trồng lúa và h́nh thành cơ cấu một vài giống lúa chủ lực/cánh đồng. Một vấn đề quan trọng cần quan tâm là khâu tổ chức sấy lúa và bảo quản trong vụ hè thu. Do biện pháp sấy lúa hiện nay vẫn chưa thuận tiện, tốn kém nhiều chi phí vận chuyển, nên nhiều nông hộ tự phơi lúa, điều đó thường không đảm bảo cho phẩm chất hạt gạo khi bảo quản và chế biến, làm giảm giá trị kinh tế. Nếu chúng ta tổ chức được các ḷ sấy lúa di động, nhất là ở những cánh đồng lớn, giúp các nông hộ sấy lúa kịp thời sau khi thu hoạch, th́ việc sản xuất lúa vụ hè thu sẽ thuận lợi hơn.

* Xin cảm ơn Tiến sĩ!

N.NGÂN (Thực hiện)

           


Các tin đã đưa:  
Tăng cường hậu măi thu hút khách hàng (14/09/2011)
Nhu cầu tất yếu trong hội nhập (13/09/2011)
Cần có định hướng tốt (13/09/2011)
Sẽ không thiếu hàng, sốt giá (13/09/2011)
Cần nhiều trợ lực (12/09/2011)
Chủ động ứng phó với lũ (11/09/2011)
Chọn mua bếp điện từ (09/09/2011)
Sẽ không "vượt rào" trần lăi suất huy động ? (09/09/2011)
Doanh nghiệp dễ thở hơn (09/09/2011)
Nuôi ba ba làm giàu (08/09/2011)

TIN VẮN

* Hàn Quốc. Tính đến tối 22-4, số người thiệt mạng được xác nhận trong vụ ch́m phà SEWOL đă lên tới 113 người, và khoảng 190 người vẫn mất tích. Có 22 trong số 29 thành viên của phà được cứu sống, trong đó có 9 người bị bắt giữ để điều tra.

* Nhật Bản. Bộ Ngoại giao Hàn Quốc và Trung Quốc đă lên tiếng chỉ trích việc gần 150 nghị sĩ Nhật Bản cùng Bộ trưởng Nội vụ và Truyền thông Yoshitaka Shindo đến viếng đền Yasukuni ở Thủ đô Tokyo sáng 22-4.

* Bán đảo Triều Tiên. Phát ngôn viên Bộ Quốc pḥng Hàn Quốc Kim Min Seok ngày 22-4 thông báo nước này đă thành lập một lực lượng đặc nhiệm để giám sát khả năng Triều Tiên tiến hành vụ thử hạt nhân thứ tư sau khi quân đội Hàn Quốc đă phát hiện hàng loạt hoạt động đang diễn ra tại băi thử hạt nhân Pungye-ri và khu vực xung quanh - địa điểm mà B́nh Nhưỡng đă tiến hành vụ thử hạt nhân thứ ba hồi tháng 2-2013.

* Nigeria. Hăng tin AP hôm 22-4 cho biết c̣n tổng cộng 230 nữ sinh trung học và phụ nữ trẻ bị các tay súng Hồi giáo Boko Haram bắt cóc cách đây 1 tuần tại miền Đông Bắc nước này.

* Trung Quốc. Tại Hội nghị Diễn đàn Hải quân Tây Thái B́nh Dương (WPNS) lần thứ 14 khai mạc tại thành phố Thanh Đảo của Trung Quốc ngày 22-4, lănh đạo hải quân Mỹ và 20 nước thành viên khác đă thông qua thỏa thuận kết nối viễn thông trên biển nhằm giảm khả năng xảy ra xung đột bất ngờ trong bối cảnh quân đội Mỹ xoay trục vào châu Á-Thái B́nh Dương và Trung Quốc gia tăng tranh chấp hải đảo với các nước láng giềng.

V.P (Theo AP, Reuters, TTXVN)

MỚI CẬP NHẬT
 Trường cấp giấy Chứng nhận tốt nghiệp tạm thời
 Giải cứu thành công học sinh lớp 7 bị bắt cóc, tống tiền
 Cảm ơn những tấm ḷng vàng
 Giành lại sự sống cho bệnh nhân trong cơn nguy kịch
 Cứu giúp Minh Tính vượt qua căn bệnh ngặt nghèo
   CÔNG LUẬN QUAN TÂM
Rực rỡ khát vọng vươn lên của thành phố 10 mùa hoa
Hướng đến nền kinh tế xanh, bền vững
Những điều cần lưu ư khi bổ sung vitamin cho cơ thể
Phải coi công nghệ thông tin là động lực phát triển
Nền tảng để nâng cao chất lượng đào tạo
Việt Nam “về đích” 2012 với kỳ tích xuất siêu
Dây cáp giăng giữa lộ, 1 người tử vong
Uống bia dễ bị muỗi cắn
Công bố kết quả bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp
Tiểu sử tóm tắt những người ứng cử Đại biểu HĐND TP Cần Thơ khóa VIII, nhiệm kỳ 2011-2016
Tiểu sử tóm tắt và chương tŕnh hành động của những người ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XIII tại TP Cần Thơ
Nhật Bản nỗ lực khắc phục thảm họa động đất, ngăn suy giảm kinh tế
Nhiều người bị phơi nhiễm phóng xạ
Số người chết có thể lên hơn 1.000 người
Động đất mạnh gây sóng thần tại Nhật Bản