Chủ nhật, 28/05/2017 - 2 giờ 00
Liên kết website
 
Kinh tế  
Phát triển mô h́nh cánh đồng lớn ở ĐBSCL
Gỡ “nút thắt” bằng chính sách
Thứ năm, 28/05/2015 20 giờ 56 GMT+0

Mô h́nh cánh đồng mẫu lớn, hay cánh đồng lớn (CĐL) được triển khai ở vùng ĐBSCL từ năm 2011. Đến nay, sau gần 5 năm, mô h́nh này đă và đang khẳng định tính ưu việt của một phương thức sản xuất nông nghiệp tiên tiến, phù hợp với định hướng tái cơ cấu nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, CĐL c̣n nhiều vấn đề khó khăn, vướng mắc cần sớm được tháo gỡ để nâng cao giá trị, sức cạnh tranh của lúa gạo và cả sản phẩm ngành nông nghiệp.

Khẳng định tính ưu việt

Mô h́nh CĐL đă và đang khẳng định ưu việt vượt trội trong sản xuất lúa ở vùng ĐBSCL. 

Ông Phạm Văn Dư, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt, cho biết: Có 5 tiêu chí cơ bản để h́nh thành nên CĐL. Đó là: CĐL tiến tới h́nh thành vùng nguyên liệu. Doanh nghiệp tham gia cung ứng, hỗ trợ và hướng dẫn nông dân sử dụng giống, phân bón thuốc bảo vệ thực vật, máy móc thiết bị cơ giới hóa và phải tiêu thụ sản phẩm theo hợp đồng. Sở NN&PTNT các địa phương chỉ đạo, phối hợp doanh nghiệp hướng dẫn nông dân thực hiện quy tŕnh sản xuất thống nhất. Xây dựng thương hiệu lúa gạo. Nâng cao đời sống nông dân và mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp.

Thực tế thời gian qua, mô h́nh CĐL ở vùng ĐBSCL đă phát triển đúng định hướng và tạo ra sự liên kết, hợp tác chặt chẽ giữa “4 nhà” (nhà nước, nhà khoa học, nhà nông và nhà doanh nghiệp). Từ đó làm tăng sản lượng, tạo ra sản phẩm lúa gạo chất lượng, tăng giá trị và nâng cao sức cạnh tranh sản phẩm lúa gạo. Theo Cục Trồng trọt, nếu như năm 2011, diện tích CĐL ở ĐBSCL chỉ khoảng 8.000 ha, th́ đến năm 2014 đạt khoảng 140.000ha và dự kiến đạt khoảng 200.000 ha trong năm 2015. Tiến sĩ Lê Văn Bảnh, nguyên Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL, cho rằng: CĐL là mô h́nh ưu việt, hài ḥa lợi ích giữa 2 tác nhân chính trong chuỗi sản xuất: nông dân và doanh nghiệp. Cụ thể: CĐL giúp tăng thu nhập cho nông dân do tăng năng suất, giảm chi phí, hạ giá thành nên lợi nhuận thu được từ mô h́nh cao hơn sản xuất lúa thông thường từ 1,2-7,5 triệu đồng/ha. CĐL giúp tăng tính cộng đồng, sự đồng đều do khắc phục hạn chế chênh lệch giữa các hộ nông dân (đầu tư, áp dụng các biện pháp kỹ thuật…) tạo nên sự đồng đều trên toàn bộ cánh đồng về năng suất, chất lượng sản phẩm; thúc đẩy sự phát triển hợp tác xă kiểu mới. Thực hiện mô h́nh CĐL, nông dân được cung ứng vật tư đầu vào kịp thời với giá cả hợp lư, bảo đảm chất lượng; được tư vấn, hướng dẫn sử dụng nên hiệu quả cao hơn; khắc phục t́nh trạng mua bán vật tư trôi nổi, không rơ nguồn gốc, kém chất lượng. Chi phí sản xuất (dịch vụ làm đất, tưới nước, gieo cấy, thu hoạch…) giảm, áp dụng quy tŕnh sản xuất tiên tiến, quản lư dịch hại tổng hợp và cơ giới hóa nên tăng năng suất lao động, giảm chi phí nhân công, giảm lượng và số lần phun thuốc, giảm lượng giống, lượng phân bón và tăng hiệu quả sử dụng, giảm giá thành, tăng lợi nhuận cho nông dân so với cách làm riêng lẻ trước đây… Tham gia CĐL, nông dân được tiếp cận thị trường thông qua liên kết với doanh nghiệp. Doanh nghiệp đặt hàng nông dân sản xuất theo yêu cầu thị trường về chủng loại, số lượng, chất lượng nên sản xuất-tiêu thụ bền vững, hiệu quả cho nông dân và doanh nghiệp. Ngoài ra, tham gia CĐL, doanh nghiệp có vùng nguyên liệu ổn định, chất lượng sản phẩm được cải thiện, đảm bảo an toàn thực phẩm, có nguồn gốc. Đây là những điều kiện giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Từ đó khẳng định vị thế, thương hiệu của hạt gạo Việt Nam trên thị trường trong và ngoài nước.

Cần giải pháp đồng bộ

Ông Trần Hữu Hiệp, Vụ trưởng Vụ Kinh tế, Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ, cho rằng: CĐL đang là mô h́nh tốt, là “nguồn cung thực tiễn” sinh động để các cơ quan trung ương và địa phương hoạch định cơ chế, chính sách hỗ trợ, tổ chức triển khai thực hiện. Nhưng vẫn c̣n những nỗi lo lớn đặt ra trách nhiệm không chỉ của doanh nghiệp, nông dân mà đ̣i hỏi các cơ chế, chính sách mới hơn, mạnh mẽ hơn từ các cơ quan hoạch định chính sách và thực thi để tháo gỡ, mang lại hiệu quả cao hơn. Đó là: Sản xuất lúa gạo trong CĐL vẫn tồn tại nhiều bất ổn (đất đai manh mún, diện tích đất sản xuất/nông hộ ít, tŕnh độ sản xuất của nông dân không đồng đều…) vượt ngoài tầm nỗ lực của doanh nghiệp. Những thách thức lớn hơn từ đồng ruộng mà CĐL đang đối mặt là sự mâu thuẫn giữa mục tiêu xây dựng đội ngũ nông dân hiện đại, chuyên nghiệp với thực trạng thu nhập thấp của lao động nông nghiệp hiện nay. Điều này đ̣i hỏi sự chuyển đổi căn bản, toàn diện và cần những cải cách mạnh mẽ hơn nữa từ cơ chế, chính sách đồng bộ gắn với tái cơ cấu nông nghiệp, nâng cao sức cạnh tranh và thu nhập cho nông dân, xây dựng nông thôn mới.

Những bất ổn nội tại của CĐL là liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp vẫn lỏng lẻo. Chuyện “bẻ kèo” khi thị trường có biến động diễn ra ở cả hai phía doanh nghiệp và nông dân nhưng bên thiệt hại không thể làm ǵ được bởi hiện chưa có quy định pháp luật cụ thể để xử lư. Doanh nghiệp đầu tư, cung ứng giống cho nông dân khi bị “xé” hợp đồng không biết kêu ai. Ngược lại, để đáp ứng điều kiện được xuất khẩu, có xu hướng doanh nghiệp hợp thức hóa việc liên kết xây dựng vùng nguyên liệu hơn là quyết tâm thật sự hợp tác. Điều này thể hiện ở việc, doanh nghiệp quay lưng với nông dân khi giá lúa gạo xuống thấp. “Thực tế đang cần một cơ chế pháp lư và xử lư hợp đồng liên kết theo luật để bảo vệ các quan hệ mới một cách hữu hiệu qua CĐL. Nh́n rộng ra là cơ chế pháp lư về liên kết vùng ĐBSCL, trong đó có liên kết doanh nghiệp và nông dân” – ông Trần Hữu Hiệp nói.

Qua gần 5 năm kể từ khi Bộ NN&PTNT phát động tại TP Cần Thơ, đến nay, nhiều ư kiến khẳng định, sản xuất nông nghiệp nói chung và lúa nói riêng theo mô h́nh CĐL là xu thế tất yếu của ngành nông nghiệp. Chỉ có h́nh thức này mới có thể kiến tạo ra các vùng nguyên liệu đặc thù, chủ động áp dụng kỹ thuật trong cùng một thời điểm với quy mô diện tích gieo trồng lớn. Đồng thời, khắc phục được những yếu điểm của nông sản Việt Nam, cắt bỏ bớt những chi phí bất hợp lư trong sản xuất mà những chi phí này làm tăng giá thành sản xuất, kéo theo giảm bớt thu nhập của nông dân. Để CĐL tiếp tục mở rộng trong thời gian tới, Tiến sĩ Lê Văn Bảnh, nguyên Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL, khuyến nghị: Nâng cao vai tṛ lănh đạo, chỉ đạo của các cấp chính quyền và sự tham gia của hệ thống chính trị; tuyên truyền nâng cao nhận thức về sự cần thiết phải liên kết để phát triển nông nghiệp hàng hóa cho các đối tác tham gia liên kết. Xác định rơ vai tṛ chủ yếu của mỗi đối tác trong quan hệ liên kết để có biện pháp quản lư, hỗ trợ, nâng cao hiệu quả liên kết. Cần thể hiện liên kết “4 nhà”, mỗi nhà cần làm “tṛn vai” của ḿnh th́ mối liên kết mới có hiệu quả. Bên cạnh đó, thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật mới theo hướng GAP, áp dụng cơ giới hóa đồng bộ… nhằm tăng năng suất, chất lượng an toàn thực phẩm, giá trị gia tăng, bảo vệ môi trường và giảm phát thải trên CĐL… Ngoài ra, chính phủ cần có chiến lược về sản xuất và tiêu thụ nông sản theo liên kết vùng; bổ sung, sửa đổi một số văn bản pháp luật quy định về điều kiện doanh nghiệp xuất khẩu gạo cần phải có đầu tư vùng nguyên liệu hoặc phải có hợp đồng tiêu thụ lúa gắn với vùng nguyên liệu… Lồng ghép hỗ trợ phát triển CĐL từ chương tŕnh mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, chương tŕnh xúc tiến thương mại quốc gia và các chương tŕnh, dự án có liên quan.

Bài, ảnh: HÀ TRIỀU

           


loading...

Các tin đã đưa:  
Để con cá tra có thể “làm giá” (28/05/2015)
Giữ lượng, tăng chất, gắn kết thị trường thủy sản (28/05/2015)
Diễn đàn kinh tế (28/05/2015)
Nâng cao chất lượng lúa giống (26/05/2015)
Khai thác hiệu quả báo cáo tài chính vi mô đối với các tổ chức tín dụng (26/05/2015)
Nhiều hộ ương nuôi cá giống có lăi (25/05/2015)
Heo hơi tăng giá trở lại (25/05/2015)
Tăng cường công tác quản lư trong khai thác tài nguyên, khoáng sản (25/05/2015)
Hàng Việt (24/05/2015)
Đẩy mạnh công tác giải ngân các công tŕnh xây dựng cơ bản (24/05/2015)

TIN VẮN

OPEC. Trong cuộc họp tại Vienna (Áo) ngày 25-5, Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) đă quyết định gia hạn thỏa thuận cắt giảm sản lượng khai thác dầu mỏ thêm 9 tháng, cho tới tháng 3-2018. Việc kéo dài thời gian cắt giảm sản lượng đồng thời nhận được sự tán thành của hơn chục nước sản xuất dầu mỏ ngoài OPEC.

Philippines. Ngày 25-5, quân đội chính phủ được sự yểm trợ của máy bay trực thăng và xe bọc thép đă tiến hành chiến dịch truy quét phiến quân Hồi giáo bên trong thành phố, miền Nam Philippines. Cuộc xung đột mấy ngày qua đă làm ít nhất 21 người thiệt mạng, bao gồm 7 binh sĩ và 13 phiến quân. Có khoảng 15 tín đồ Thiên chúa giáo bị bắt làm con tin. Thành phố Marawi hiện có khoảng 200.000 người sinh sống, tuy nhiên do t́nh h́nh bất ổn hiện nay, nhiều cư dân trên đảo đă rời đi lánh nạn, nhiều cửa hàng, văn pḥng làm việc buộc phải đóng cửa.

Indonesia. Cảnh sát cho rằng tổ chức "Nhà nước Hồi giáo" (IS) tự xưng có liên quan đến 2 vụ đánh bom liều chết tối 24-5 ở thủ đô Jakarta làm 3 nhân viên cảnh sát thiệt mạng. Đây là vụ đánh bom đẫm máu nhất kể từ sau vụ đánh bom liều chết xảy ra hồi tháng 1-2016 tại Thủ đô Jakarta khiến 7 người thiệt mạng, trong đó 5 đối tượng là thủ phạm đánh bom.

V.P (TTXVN, Reuters)

MỚI CẬP NHẬT
 U20 Việt Nam và U20 Honduras tranh “cửa hẹp”
 Bóng đá Malaysia đặt niềm tin vào HLV Nelo Vingada
 Những khuynh hướng làm phim tại Hàn
 Phía sau sự phát triển của điện ảnh Hàn
 Kém hạnh phúc và thiếu hiểu biết khiến thanh thiếu niên dễ nghiện rượu
   CÔNG LUẬN QUAN TÂM
Bước đầu t́m hiểu về Chánh Lănh binh Vơ Duy Tập
Hội nghị thông báo nhanh kết quả Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII
Nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về đất đai
Cựu chiến binh làm theo lời Bác
Làn sóng mới
Tin buồn
Khai mạc trọng thể Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XIV
Sẵn sàng cho kỳ thi THPT Quốc gia
Khám phá lợi ích sức khỏe từ màu sắc của rau quả
Tư vấn miễn phí “Những kinh nghiệm dân gian khi mang thai, nên hay không”
Những sản phẩm giúp chăm sóc trẻ nhỏ
Người đứng đầu phải gương mẫu, thực chất trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh
Lănh đạo Đảng, Nhà nước viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 127 năm Ngày sinh của Người
Lănh đạo Đảng, Nhà nước viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 127 năm Ngày sinh của Người
Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, xây dựng Đảng bộ Thành phố trong sạch vững mạnh