Thứ sáu, 28/04/2017 - 3 giờ 08
Liên kết website
 
Đồng bằng sông Cửu Long  
Quyết sách phát triển vùng ĐBSCL
Thứ năm, 13/04/2017 22 giờ 10 GMT+0

Bài cuối: V́ mục tiêu ĐBSCL thịnh vượng

Giải quyết bài toán phát triển kinh tế ở ĐBSCL cho những năm tới sẽ phức tạp hơn nhiều so với những thập kỷ trước. Bởi biến đổi khí hậu, mực nước biển dâng, các đập trên thượng nguồn ḍng Mekong mang đến nhiều khó khăn, thách thức lớn. Dù vậy, nông nghiệp ĐBSCL vẫn có nhiều tiềm năng cho phát triển và c̣n đóng vai tṛ quan trọng trong nhiều năm. Định hướng lớn v́ sự phát triển bền vững ĐBSCL cần quan tâm nhiều hơn nữa đến sinh kế của người dân và giải pháp liên kết vùng.

Ưu tiên đảm bảo sinh kế

Việt Nam và Hà Lan đă đạt thỏa thuận hợp tác chiến lược về quản lư tài nguyên nước, thích ứng biến đổi khí hậu và được kư kết bởi Thủ tướng Chính phủ hai nước vào năm 2010. Bản quy hoạch ĐBSCL đă được phía Hà Lan bàn giao cho Việt Nam vào tháng 12-2013. Quy hoạch cung cấp một loạt các kiến nghị và tầm nh́n lâu dài mà ĐBSCL nên hướng đến để ứng phó với biến đổi khí hậu, sự phát triển thượng nguồn và những tác động bất lợi trong quá tŕnh phát triển kinh tế - xă hội. Quy hoạch đă xem xét đâu là chiến lược tốt nhất để giải quyết những thách thức khác nhau cho sự tồn tại ĐBSCL. Và thông điệp liên quan là sự phát triển nông nghiệp ĐBSCL trong những năm gần đây đă tụt lại phía sau các khu vực khác như công nghiệp, dịch vụ… Nguyên nhân do công nghiệp hóa ở tất cả các khu vực đồng bằng không có khả năng thực hiện trong điều kiện hiện tại. Trên cơ sở đó, quy hoạch đă kết luận: Tương lai của ĐBSCL là sản xuất nông nghiệp. Nhưng, việc sản xuất này không phải bằng phương thức như hiện tại. Điều cần thiết là tăng giá trị của một khu liên hợp công – nông, giữa việc tăng chất lượng thay v́ số lượng trong sản xuất. Tương lai ngành nông nghiệp được tạo nên dựa trên bối cảnh văn hóa và sinh thái của đồng bằng. Khi đó, chúng ta có thể thích ứng với những thay đổi có thể xảy ra và nó cho phép tăng trưởng sản xuất nhằm chi trả cho các can thiệp trong tương lai. Quy hoạch ĐBSCL đă tạo ra con đường phát triển "công nghiệp hóa nông nghiệp" – đây là chiến lược hợp lư đảm bảo phát triển bền vững.

Nhiều năm nay, nông dân thành phố Cần Thơ chuyển đổi đất 3 lúa sang 2 lúa - 1 màu hiệu quả kinh tế cao. Trong ảnh: Nông dân Thạnh Lộc thu hoạch đậu xanh.

Về các vấn đề quan trọng liên quan đến Quy hoạch ĐBSCL, ông Tom Kompier, Bí thư thứ nhất về tài nguyên nước và khí hậu, Đại sứ quán Hà Lan tại Việt Nam, cho rằng: Đối với vùng thượng nguồn, chúng ta đều hiểu rằng, việc canh tác 3 vụ lúa không cung cấp sinh kế hiệu quả cho nông dân như mong muốn. Thực tiễn minh chứng, lúa vụ 3 thực sự làm giảm thu nhập của nông dân. Bên cạnh đó, chính sách 3 vụ lúa/năm đă làm giảm đáng kể diện tích lưu giữ nước – điều cần thiết để giúp đối phó với những thách thức đối với ĐBSCL. Rơ ràng, chúng ta cần một chiến lược chặt chẽ nhằm cung cấp sự an toàn cho các khu dân cư, hỗ trợ sinh kế dựa vào nguồn lũ và giúp cân bằng giữa việc duy tŕ nước lũ và các vấn đề hạn hán, xâm nhập mặn. Việc thay thế các mô h́nh sinh kế khác có thể mang lại nhiều lợi nhuận hơn. Đối với vùng ven biển, Quy hoạch ĐBSCL ủng hộ việc thích ứng mặn hơn là chiến đấu với nó. Điều này dựa trên 2 lư do. Thứ nhất, chống lại sự xâm nhập mặn trong nhiều trường hợp đang ngày càng tốn kém hoặc đến cuối cùng vẫn là không thể. Thứ hai, sinh kế dựa vào nguồn nước lợ như nuôi trồng thủy sản mang lại nhiều lợi ích hơn so với trồng lúa nước.

Từ khi Quy hoạch ĐBSCL được tŕnh bày vào năm 2013, theo các chuyên gia cao cấp của Hà Lan, có rất nhiều công việc đă được triển khai thực hiện. Ví dụ như: Dự án thích ứng biến đổi khí hậu và sinh kế bền vững - dự án do Ngân hàng Thế giới kư kết vào năm 2016 đă cung cấp nhiều cái nh́n chi tiết về cách khuyến nghị của quy hoạch thành các dự án cụ thể. Tổ chức phát triển Đức (GIZ) và Bộ Ngoại giao và Thương mại (DFAT) Úc đă tài trợ cho chương tŕnh ICMP và cung cấp rất nhiều thông tin về bảo vệ khu vực đới bờ và phục hồi vùng ngập mặn. Liên minh bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUNC) và Hà Lan đang tích cực tham gia với các đối tác cấp quốc gia và cấp tỉnh về việc phát triển định hướng trữ nước, được xem là yếu tố thiết yếu cho sự phát triển ĐBSCL… "Rơ ràng, sự hiểu biết của chúng ta về các vấn đề cấp thiết của ĐBSCL đă tăng dần lên. Các dự án quan trọng cũng đang được thực hiện… Những điều này mở ra chiều hướng phát triển tốt đẹp từ các dự án thúc đẩy sự phát triển, ưu tiên đảm bảo sinh kế cho người dân ĐBSCL theo hướng "không hối tiếc"" – ông Tom Kompier nói.

Đặt lợi ích vùng lên hàng đầu

Trước những khó khăn và thách thức đặt ra, như: biến đổi khí hậu, hạn hán, xâm nhập mặn…, th́ yêu cầu cấp thiết và mang tính tất yếu là phải tăng cường các mối quan hệ, liên kết vùng. Cụ thể là các địa phương trong vùng cùng đưa ra những chính sách, mục tiêu phát triển bền vững góp phần phát triển kinh tế - xă hội của vùng và cả nước. Ông Vơ Thành Hạo, Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre, cho rằng: Liên kết vùng là một trong những cơ sở quan trọng để tiến hành tái cơ cấu nền kinh tế. Liên kết để phát huy lợi thế so sánh của từng địa phương trong tổng thể lợi thế của toàn vùng, nhằm xây dựng vùng mạnh về kinh tế, vững về quốc pḥng, ổn định về xă hội và phát triển bền vững trong điều kiện biến đổi khí hậu. Từ đó, từng bước cân đối ngân sách và đổi mới mô h́nh tăng trưởng.

Tháng 11-2016, tại Bến Tre, Phó Chủ tịch Quốc hội Ṭng Thị Phóng đánh giá cao sáng kiến lần đầu tiên trong cả nước, HĐND vùng ĐBSCL tổ chức hội nghị trao đổi kinh nghiệm với chủ đề "Thúc đẩy liên kết vùng". Trong ảnh: Phó Chủ tịch Quốc hội Ṭng Thị Phóng phát biểu tại hội nghị.

ĐBSCL là một vùng địa lư, một không gian chung của 13 tỉnh, thành phố cùng phát triển nền kinh tế địa phương. Điều này rất khó tránh các xung đột lợi ích trong quá tŕnh sử dụng nước, phân bổ công nghiệp, đô thị… Lợi thế của địa phương này đôi khi lại là bất lợi đến lợi ích của địa phương khác. V́ vậy, theo ông Nguyễn Trung Hiếu, Phó Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ, muốn xây dựng cơ chế, chính sách trong liên kết vùng, yêu cầu đặt ra là các địa phương vùng ĐBSCL phải xuất phát trên tinh thần tự nguyện. Phải nhận thấy lợi ích của việc liên kết, lấy lợi ích chung, lợi ích của vùng để xác định mục tiêu liên kết. Trong đó, cần tập trung giải quyết tốt các vấn đề: đảm bảo an ninh quốc pḥng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xă hội bền vững, hạn chế ô nhiễm môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. Nếu không có sự liên kết th́ không thể nâng cao năng lực cạnh tranh, không phát huy được lợi thế, tiềm năng của vùng, của địa phương... Các nội dung liên kết, triển khai thực hiện cần có vai tṛ của Nhà nước, Chính phủ, các Bộ, ngành Trung ương, các địa phương trong vùng ĐBSCL và cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc.

Quy chế thí điểm liên kết phát triển kinh tế - xă hội vùng ĐBSCL giai đoạn 2016 – 2020 được Thủ tướng Chính phủ ban hành tại Quyết định số 593/QĐ-TTg ngày 6-4-2016. PGS.TS Nguyễn Văn Sánh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển ĐBSCL, cho rằng: Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương và lănh đạo các địa phương vùng ĐBSCL cần dựa vào Quy chế thí điểm trên và tái cơ cấu ngành nông nghiệp (Quyết định số 889/QĐ-TTg ngày 10-6-2013 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng giá trị gia tăng và phát triển bền vững). Trên cơ sở đó rà soát và lồng ghép các chính sách phát triển địa phương, vùng qua tiếp cận liên kết, hợp tác và tổng hợp là cơ hội phát triển ĐBSCL bền vững hơn. Mọi sự phát triển đều cần lồng ghép cơ hội nâng cao sinh kế người dân nông thôn – đây là điều tối cần thiết cho hiện tại và tương lai vùng ĐBSCL. Bên cạnh đó, thí điểm liên kết 3 tỉnh Đồng Tháp, Tiền Giang, Long An liên quan đến phát triển vùng Đồng Tháp Mười cần suy xét và tổ chức thực hiện để rút kinh nghiệm thực hiện ở các tiểu vùng khác.

***

Sau 30 năm đổi mới, vùng ĐBSCL đă, đang và sẽ tiếp tục sứ mệnh là nơi sản xuất lương thực trọng điểm, đảm bảo an ninh lương thực quốc gia. Thách thức của tiến tŕnh hội nhập quốc tế, biến đổi khí hậu…, ĐBSCL rất cần trợ lực từ những quyết sách mới để phát triển bền vững.

Bài, ảnh: Thanh Long

           


loading...

Các tin đã đưa:  
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc làm việc với nhà đầu tư tại Phú Quốc, Kiên Giang (13/04/2017)
Quyết sách phát triển vùng ĐBSCL (11/04/2017)
Quyết sách phát triển vùng ĐBSCL (10/04/2017)
Đồng Tháp: Sạt lở ở sông Tiền ngay sát quốc lộ 30 (10/04/2017)
Đồng chí Nguyễn Thiện Nhân chúc Tết Chôl Chnăm Thmây đồng bào Khmer (10/04/2017)
Lănh đạo Chính phủ, UBTƯMTTQVN chúc Tết Chôl Chnăm Thmây tại Sóc Trăng (08/04/2017)
Trà Vinh: Bắt 2 đối tượng sử dụng ma túy, mang theo vũ khí quân dụng (08/04/2017)
Trùng tu Di tích quốc gia đặc biệt Khu lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng (07/04/2017)
Bến Tre: Niêm phong trụ bơm xăng, dầu có dấu hiệu bơm thiếu (06/04/2017)
Công bố chỉ số PCI 2016: ĐBSCL đứng đầu về tính năng động, tiên phong của chính quyền (05/04/2017)

TIN VẮN

* Venezuela. Ngoại trưởng Delcy Rodriguez tuyên bố nước này sẽ rời khỏi Tổ chức các quốc gia châu Mỹ (OAS). Theo ông Rodriguez, quyết định trên được thực hiện theo chỉ thị của Tổng thống Nicolas Maduro nhằm bảo vệ chủ quyền của đất nước.

* Hàn Quốc. Theo kết quả thăm ḍ dư luận do hăng Realmeter công bố, ứng viên hàng đầu cho chức tổng thống, ông Moon Jae-in giành được sự ủng hộ của 44,4% số người được hỏi ư kiến, trong khi đối thủ trực tiếp của ông là Ahn Cheol-soo chỉ được 22,8%.

* Nga. Phó chỉ huy Tổng cục tác chiến Bộ Tổng tham mưu Các lực lượng vũ trang Nga, Trung tướng Viktor Poznikhir cho rằng hệ thống pḥng thủ tên lửa quốc gia của Mỹ (NMD) có khả năng tấn công hạt nhân bất ngờ vào Nga.

* Campuchia. Thủ tướng Hun Sen kêu gọi Mỹ đàm phán lại thỏa thuận trục xuất tội phạm được hai nước kư kết 15 năm trước, trong đó có điều khoản quy định công dân Campuchia định cư lâu dài tại Mỹ sẽ bị Washington trục xuất nếu mang trọng tội.

P.V (Theo TTXVN)

MỚI CẬP NHẬT
 Nét văn minh cộng đồng
 Thời khắc vinh quang của Tổ quốc
 Lấy pháo địch đánh địch
 Biểu dương 60 cá nhân điển h́nh trong lực lượng vũ trang
 Mỹ, Hàn cam kết “trừng phạt nhanh” Triều Tiên
   CÔNG LUẬN QUAN TÂM
Mức lương cơ sở mới áp dụng từ 1-7-2017
Thủ tướng hai nước chủ tŕ Lễ phát động Năm Đoàn kết Hữu nghị Việt Nam - Lào 2017
Nông sản gap gian nan đường ra thị trường lớn
Nỗ lực bảo vệ, tái tạo nguồn lợi thủy sản
Cập nhật phác đồ điều trị Ung thư vú và Ung thư đại trực tràng
“Mở đường” hoàn thành các tiêu chí xây dựng nông thôn mới
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thăm chính thức Campuchia
Nông sản GAP gian nan đường ra thị trường lớn
Hoạt động môi giới bất động sản ngày càng chuyên nghiệp
Mô h́nh tự xét nghiệm và xét nghiệm HIV tại cộng đồng
Chất vấn Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xă hội, Bộ Thông tin và Truyền thông
Cuộc họp Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về pḥng chống tham nhũng: Sẽ kết thúc điều tra, truy tố, xét xử 12 vụ án trong năm 2017
Nhanh chóng dập tắt đám cháy bùng phát tại Công ty TNHH Kwong Lung - Meko
Đầu năm, trúng mùa tôm
Phú Quốc phải là mô h́nh đi trước trong 3 đặc khu hành chính kinh tế của Việt Nam