Thứ năm, 02/10/2014 - 7 giờ 19
Liên kết website
 
Biên khảo  
Những khoảnh khắc sống măi...
Thứ bảy, 21/06/2008 21 giờ 00 GMT+0

Trong một chuyến công tác Thủ đô Hà Nội dịp kỷ niệm ngày thành lập Hội Phụ nữ Việt Nam, tôi đến Bảo tàng lịch sử xem trưng bày h́nh ảnh phụ nữ miền Nam trong kháng chiến. Gian pḥng triển lăm nổi bật với bức ảnh đen trắng: tác phẩm “Nữ du kích Ḥa Tú”. Bức ảnh rất tự nhiên và đẹp một cách khó tả. Ánh sáng nghiêng làm nổi khối nhân vật và tạo chiều sâu ấn tượng. Năm 1972, nhà báo Minh Trường, đă kịp thời bấm máy ghi lại khoảnh khắc sống động này...

Những bức ảnh đó, đă kích thích chúng tôi t́m hiểu về hoạt động nhiếp ảnh trong kháng chiến ở tỉnh Sóc Trăng, nhân dịp kỷ niệm 83 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam 21/6/1925 - 21/6/2008.

* Câu chuyện của những người trong ảnh

Nhờ đường giao thông nông thôn thuận lợi nên chẳng mấy khó khăn chúng tôi đă t́m ra ngôi nhà của người du kích năm xưa. Người phụ nữ trung niên bước ra ngỡ ngàng chào mọi người. Tuy chị đă có tuổi nhưng trông vẫn c̣n dáng dấp của một phụ nữ đẹp: cao, vẻ mặt thanh tú, hiền hậu. Chúng tôi vào thẳng vấn đề t́m hiểu chuyện ra đời bức ảnh “Nữ du kích Ḥa Tú” đă được giới thiệu trên Internet ra khắp thế giới.

Chị tên thật là Lâm Thị Đẹp, con cả của một gia đ́nh có truyền thống cách mạng ở xă Ḥa Tú Anh hùng, huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng. Năm đó vừa tṛn 18 tuổi, chị là một trong những hoa khôi trong làng và là thành viên của đội du kích nữ do chị Ba Xuyến làm đội trưởng. Chị Đẹp hồi tưởng, đêm hôm đó, lực lượng xă đội đi đánh đồn Kinh Ngay, đội nữ du kích được giao nhiệm vụ hậu cần, cứu thương. Cuộc tập kích c̣n kéo dài, quyết liệt. Sáng ra đội du kích nữ được phân công đi tiếp tế lương thực. Trên đường băng qua một cánh đồng, chị Đẹp gặp các anh phóng viên đang tác nghiệp. Một trong những phóng viên ảnh đă lia máy chụp thật nhanh khiến chị c̣n không hay biết. Đến sau ngày ḥa b́nh lập lại 30-4-1975, chị Đẹp mới thấy bức ảnh được đăng báo. Phải nói thêm là đợt chụp ảnh c̣n có những bức ảnh cả đội du kích nữ Ḥa Tú - Gia Ḥa đang chuẩn bị hành quân hay hội họp bàn kế hoạch công tác. Những bức ảnh đen trắng nhưng với đường nét ánh sáng và độ đậm nhạt khác nhau cho người xem hiểu được bức tranh sinh động, đầy sắc màu của cuộc sống và con người trong kháng chiến.

 

 Bức ảnh “Nữ du kích Ḥa Tú”.   Và chị Lâm Thị Đẹp nhân vật trong ảnh hiện nay.

Trong lịch sử đấu tranh của Đảng bộ và nhân dân Sóc Trăng, c̣n có một bức ảnh về một nữ du kích đă đi vào tâm trí của tuổi trẻ bằng những ấn tượng sâu đậm về sự dũng cảm kiên cường của người phụ nữ trong kháng chiến. Đó là bức ảnh “Nữ du kích Ngă Năm”. Nhân vật của bức ảnh là Anh hùng lực lượng vũ trang Lưu Nguyệt Hồng, nguyên là Phó Giám đốc Sở Lao động Thương binh và Xă hội tỉnh Sóc Trăng.

Những trang sử vàng ghi về chiến trường Ngă Năm là những bản anh hùng ca, chất chứa kỷ niệm sâu đậm về t́nh đất, t́nh người thật bao dung của con người Việt Nam trong chiến tranh.

Câu chuyện ra đời bức ảnh “Nữ du kích Ngă Năm” của chị Hồng là một thực tế thật sống động. Chị Hồng vốn là một phụ nữ thẳng tính và không kiểu cách. Các nhà báo phải bám vào lưng vách chiến hào để chụp cảnh chị đang chiến đấu. Đó là chân dung đặc tả một gương mặt phụ nữ trẻ đang tập trung ngắm bắn bằng súng trường. Tư thế tuy hào hùng nhưng vẫn toát lên vẻ nữ tính. Những năm đó, chứng kiến sự tàn bạo của quân thù gieo rắc trên quê hương ḿnh, nhất là cái chết anh dũng của chồng, người liệt sĩ trung kiên, chị đă trở thành một nữ chiến sĩ xem cái chết “nhẹ tợ lông hồng”. Từ đó, chị Hồng vào nữ du kích, rồi thành người chỉ huy xuất sắc. Nhưng với chị điều đó là lẽ đương nhiên. Bây giờ xem lại bức ảnh cũ, chị vẫn xúc động: “Tất cả phụ nữ Việt Nam đều sẽ đứng lên đấu tranh và chiến đấu ngoan cường khi ở vào hoàn cảnh như tôi!”.

* Những người làm báo ảnh

Một lần dự hội thảo về báo chí cách mạng ở thành phố Hồ Chí Minh, cánh nhà báo trẻ chúng tôi có dịp gặp các nhà báo lăo làng. Buổi tṛ chuyện xoay quanh đề tài nguồn tư liệu kháng chiến. Một chuyên gia về nhiếp ảnh đánh giá cao về kho tư liệu ảnh kháng chiến của anh Năm Ân (đồng chí Huỳnh Thanh Ân, Giám đốc Đài PTTH, Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh).

Trở lại Sóc Trăng, khi nghe tôi có ư định tham quan kho tư liệu riêng của anh. Thoáng do dự, anh Năm Ân vui vẻ đồng ư, nhưng “đính chính” rằng đây không phải là ảnh nghệ thuật, mà đó chỉ là những bức ảnh của cá nhân do anh chụp để làm kỷ niệm.

Anh Năm Ân lôi ra những chiếc thùng đạn sắt ngày xưa được bảo quản cẩn thận, chứa cơ man nào là phim ảnh đen trắng được gói kín trong giấy bóng mờ theo cách lưu giữ phim ngày xưa. Rất nhiều những h́nh ảnh rất đỗi thân quen của miền quê Sóc Trăng với cảnh sinh hoạt b́nh dị thường ngày: Đó là buổi biểu diễn văn nghệ, những lúc làm đồng của nông dân mà trên lưng c̣n đeo súng trường hay những ḍng sông quê mượt mà trong ánh hoàng hôn chứa đầy chất thơ mà trong khoảnh khắc đă được thu tóm vào ống kính... phản ánh sự lạc quan, sức sống mănh liệt của con người nông thôn trong kháng chiến. Có những bức ảnh chụp cảnh múa lân trước Đền thờ Bác Hồ ở Cù Lao Dung, cảnh chiếu phim ở rừng tràm Mỹ Phước, đoàn văn công đang biểu diễn múa mừng công ở Mỹ Tú. Hay ảnh viếng nghĩa trang vùng giải phóng trong ngày tết, ảnh chụp người dân gói bánh tét tặng các chiến sĩ để bám trụ chống càn... dưới mưa bom, băo đạn của quân thù, những hoạt động mừng xuân trong chiến khu vẫn bừng lên mạnh mẽ.

Nào là ảnh chụp đoàn dân y ở Thạnh Trị hành quân với cả nồi niêu xoong chảo để vừa cứu thương vừa lo hậu cần. Này là ảnh đoàn quân tiến vào tiếp quản thị xă Sóc Trăng trong ngày 30-4-1975 với những chiến sĩ chân đất và ánh nh́n hiếu kỳ của người dân thành thị. Ấn tượng nhất là bức ảnh những chiến sĩ cách mạng vây đánh chiếm đồn Thuận Ḥa, trên Quốc lộ 1A, một trong những chiến công vẻ vang đầy mưu trí của khu ủy Tây Nam bộ. Qua các bức ảnh, người xem đủ h́nh dung ra những nỗi gian khó của các nhà báo ảnh trong kháng chiến... Những h́nh ảnh là khoảnh khắc tự nhiên, không dàn dựng đă giúp người xem h́nh dung ra cuộc sống trong thời gian chiến tranh ác liệt của những người đi trước.

Nhà báo lăo thành Nguyễn Hoàng Sơn (Ba Tấn) thường nhắc về thời làm báo trong chiến khu như khoảng thời gian đầy ắp những t́nh cảm giữa nhân dân đối với cách mạng. Những người có công gầy dựng nguồn tư liệu ảnh cách mạng ở Sóc Trăng là các ông Thái Thành Long (Tư H́nh), Ngô Việt Lâm, Trương Việt Đoàn, Huỳnh Thanh Ân... Nhà báo lăo thành Nguyễn Hoàng Sơn kể lại, lúc đó dù bất cứ hoàn cảnh nào, Tổ nhiếp ảnh vẫn đảm bảo hoạt động liên tục, cung cấp h́nh ảnh phục vụ tuyên truyền cho cách mạng. Mọi người có những sáng kiến như tráng phim bằng chiếc thùng đạn, rọi ảnh bằng đèn măng-xông hay lấy ánh sáng mặt trời qua các thấu kính tự tạo... đă cho ra đời hàng loạt bức ảnh rơ nét và giàu tính nghệ thuật... ghi lại những khoảnh khắc của con người trong chiến tranh.

Thời gian sẽ qua đi nhưng với những khoảnh khắc bi hùng, lạc quan trong kháng chiến của những người đi trước được các bức ảnh sống động, chân thật lưu giữ lại. Và đó là những sản phẩm ra đời từ những trái tim cháy bỏng lửa cách mạng của những nhà báo cách mạng ở Sóc Trăng.

Bài, ảnh: Tấn Phúc

           


Các tin đã đưa:  
Xa rồi những khúc đồng dao (07/06/2008)
Trang phục của người Việt ở Đồng bằng Sông Cửu Long xưa (31/05/2008)
Chùa Bà Sa Đéc (24/05/2008)
Giao thương với nước ngoài ở Đàng Trong (17/05/2008)
Phương tiện đi lại ở Đồng bằng sông Cửu Long xưa (10/05/2008)
Chuyện về cây dừa Bến Tre (26/04/2008)
Sống lại hồn sông (19/04/2008)
Lăng Ông Tiền quân Thống chế Điều bát ở Trà Ôn (12/04/2008)
Giỗ Tổ Hùng Vương - Tri ân công đức dựng nước của tổ tiên (05/04/2008)
Tết Thanh Minh
Mang ư nghĩa "uống nước nhớ nguồn"
(29/03/2008)

TIN VẮN

* Hồng Công. Cuộc đụng độ giữa cảnh sát chống bạo động và nhóm sinh viên biểu t́nh t́m cách chiếm đóng ṭa nhà chính quyền tối 26-9 làm khoảng 30 người bị thương. Đến sáng 27-9, có 50 sinh viên bị bắt giữ và cảnh sát phải sử dụng b́nh xịt hơi cay giải tán khoảng 100 người khác vẫn vây quanh ṭa nhà.

* Nhật Bản. Núi lửa Mt. Ontake cao 3.067 mét ở miền Trung Nhật Bản sáng 27-9 đă phun trào tạo khối dung nham dày đặc cao hàng km trên bầu trời, giữa lúc có khoảng 250 người đang leo gần đến đỉnh và lực lượng cứu hộ phải dùng máy bay đưa họ xuống. Chính quyền địa phương cảnh báo người dân tránh xa khu vực thiên tai, sau khi có nhiều người bị thương.

* Tây Phi. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa công bố số liệu thống kê mới nhất cho biết đă có ít nhất 3.091 người tử vong trong tổng số 6.574 ca nhiễm virus Ebola ở 5 quốc gia Tây Phi đang bị dịch bệnh này hoành hành.

* Canada-EU. Canada và Liên minh châu Âu (EU) đă hoàn tất đàm phán về Hiệp định Thương mại và Kinh tế Toàn diện (CETA), một thỏa thuận thương mại hứa hẹn mang lại nhiều cơ hội và lợi ích cho các bên tham gia.

V.P (Theo AP, Reuters)

MỚI CẬP NHẬT
 Lănh đạo TP Cần Thơ thăm hỏi, tặng quà và mừng thọ Mẹ Việt Nam Anh hùng, người cao tuổi
 Nhiều giải pháp tích cực đảm bảo an toàn giao thông
 Công ty thép Tây Đô chủ động vượt khó để sản xuất kinh doanh có hiệu quả
 Hợp tác đào tạo cán bộ có tŕnh độ sau đại học ở lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp vùng ĐBSCL
 Trường Đại học Kỹ thuật-Công nghệ Cần Thơ khai giảng năm học mới
   CÔNG LUẬN QUAN TÂM
Quỹ Ḥa b́nh và Phát triển Việt Nam tuyên bố phản đối việc Trung Quốc hạ đặt giàn khoan trái phép trong vùng biển Việt Nam
Ḥa b́nh, ổn định ở Biển Đông đang bị đe dọa nghiêm trọng
Rực rỡ khát vọng vươn lên của thành phố 10 mùa hoa
Hướng đến nền kinh tế xanh, bền vững
Những điều cần lưu ư khi bổ sung vitamin cho cơ thể
Phải coi công nghệ thông tin là động lực phát triển
Nền tảng để nâng cao chất lượng đào tạo
Việt Nam “về đích” 2012 với kỳ tích xuất siêu
Dây cáp giăng giữa lộ, 1 người tử vong
Uống bia dễ bị muỗi cắn
Công bố kết quả bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp
Tiểu sử tóm tắt những người ứng cử Đại biểu HĐND TP Cần Thơ khóa VIII, nhiệm kỳ 2011-2016
Tiểu sử tóm tắt và chương tŕnh hành động của những người ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XIII tại TP Cần Thơ
Nhật Bản nỗ lực khắc phục thảm họa động đất, ngăn suy giảm kinh tế
Nhiều người bị phơi nhiễm phóng xạ